1. Wskazania
Aponeurotomia igłowa przezskórna jest wskazana u dorosłego pacjenta z chorobą Dupuytrena, gdy spełnione są wszystkie poniższe kryteria selekcyjne:
- dyskretne, palpacyjnie identyfikowalne pasmo przedścięgnowe lub centralne w pozycji dostępnej dla ślepej dyssekcji (dłoń, podstawa palca, segment proksymalny),
- dystrybucja przykurczu dominująca w stawie śródręczno-paliczkowym (MCP) — szczególnie izolowany przykurcz MCP,
- dobra jakość skóry pokrywającej, bez znaczącej atrofii i bez bliznowatości po wcześniejszych zabiegach,
- niska (brak lub minimalna obecność czynników predykcyjnych nawrotu),
- klinicznie nieobecne pasmo spiralne — brak miękkiego, kulistego wybrzuszenia w proksymalnej przestrzeni międzypalcowej.
Sytuacje, w których aponeurotomia igłowa jest preferowana nad fasciektomią ograniczoną, mimo spełnienia kryteriów dla obu metod:
- priorytet szybkiego powrotu do pracy zawodowej (typowo dni, nie tygodnie),
- preferencja pacjenta wobec zabiegu ambulatoryjnego, unikanie znieczulenia regionalnego lub ogólnego,
- istotne obciążenia ogólnoustrojowe zwiększające ryzyko otwartej fasciektomii (sercowo-naczyniowe, koagulologiczne, oddechowe),
- nawrót po wcześniejszej aponeurotomii igłowej — powtarzalność zabiegu jest jego istotną zaletą,
- pacjent preferujący serię niskoinwazyjnych interwencji nad jednorazowy zabieg z dłuższą rekonwalescencją.
2. Przeciwwskazania
Bezwzględne:
- aktywne zakażenie miejscowe w obrębie planowanego pola zabiegu,
- niekontrolowana koagulopatia,
- brak zgody pacjenta po pełnym omówieniu metod alternatywnych, szczególnie informacji o wyższym wskaźniku nawrotu w obserwacji wieloletniej.
Względne (kluczowe dla selekcji):
- kliniczne podejrzenie z prawdopodobnym przemieszczeniem — najistotniejsze przeciwwskazanie kliniczne; ślepa dyssekcja w strefie domniemanego przemieszczenia naczyniowo-nerwowego stanowi nieproporcjonalne ryzyko jatrogennego uszkodzenia nerwu palcowego,
- zaawansowany przykurcz w stawie międzypaliczkowym bliższym (PIP) — w obserwacji odległej zachowuje się jedynie 31% korekcji w PIP wobec 72% w MCP po metodzie igłowej (Pess 2012)1,
- pacjent z pełną diatezą Dupuytrena i niską tolerancją na nawrót — preferowana fasciektomia ograniczona,
- bardzo gęste, krótkie pasma w obrębie palca z utrudnioną palpacją,
- zaawansowana atrofia skóry pokrywającej zwiększająca ryzyko rozdarcia podczas manipulacyjnego wyprostu,
- nawrót z istotną bliznowatością po wcześniejszej fasciektomii — preferowana ponowna otwarta dyssekcja,
- bardzo zaawansowany przykurcz Tubiana III–IV (zwłaszcza w obrębie palca) z prawdopodobną niewystarczającą korekcją po samej aponeurotomii igłowej.
3. Anatomia
Anatomiczna logika aponeurotomii igłowej różni się fundamentalnie od logiki fasciektomii ograniczonej. Brak wzrokowej kontroli wymusza klasyfikację stref na strefy bezpieczne i strefy podwyższonego ryzyka w oparciu o znajomość typowej topografii pęczka naczyniowo-nerwowego oraz potencjalnych jego modyfikacji w przebiegu choroby.
Strefa bezpieczna — proksymalna część pasma przedścięgnowego w obrębie śródręcza, na poziomie linii zgięciowej dłoniowej proksymalnej i dalszej. W tej lokalizacji pęczek naczyniowo-nerwowy biegnie głęboko, w pozycji bocznej do ścięgien zginaczy, oddzielony od powierzchownej warstwy przez włókna poprzeczne Skooga oraz tkankę tłuszczową dłoniową. Igła wprowadzona prostopadle do skóry, na głębokość pozwalającą na palpacyjną interakcję z pasmem, ma istotną rezerwę bezpieczeństwa względem struktur głębszych.
Strefa podwyższonego ryzyka — strefa palmodigitalna (między linią zgięciową dłoniową dalszą a podstawą palca) oraz paliczek bliższy. W tych lokalizacjach pęczek naczyniowo-nerwowy biegnie powierzchniej i bardziej dłoniowo, a obecność pasma spiralnego może dodatkowo przemieścić go bliżej linii pasma — dłoniowo, centralnie i proksymalnie. Klasyczna praca McFarlane'a 19742 opisała pięć patologicznych pasm (przedścięgnowe, centralne, spiralne, boczne i pławne) oraz pięć wzorców przemieszczenia pęczka naczyniowo-nerwowego; obecność pasma spiralnego (powstającego z fuzji pasma przedścięgnowego, anatomicznych elementów spiralnych powięzi, blaszki bocznej palca i więzadła Graysona) zmienia topografię w sposób, który nie zawsze jest klinicznie ewidentny przed zabiegiem.
Skóra pokrywająca pasmo Dupuytrena typowo wykazuje pewien stopień ścieńczenia oraz przyrośnięcia do leżącego głębiej rozcięgna. W zaawansowanych przypadkach fałdy skórne mogą być silnie pomarszczone i zatarte, co utrudnia identyfikację bezpiecznych miejsc nakłuć i zwiększa ryzyko rozdarcia skóry podczas manipulacyjnego wyprostu palca po sekwencyjnej aponeurotomii.
4. Pozycjonowanie pacjenta
Pacjent ułożony siedząco lub w pozycji półleżącej, kończyna operowana wygodnie ułożona na stoliku zabiegowym. Pole zabiegu obejmuje dłoń od fałdu nadgarstkowego do paliczka dalszego operowanego palca.
Bez opaski uciskowej — to istotna cecha metody. Brak ucisku pozwala na ciągłą obserwację perfuzji palca w czasie zabiegu oraz unika niedokrwiennego dyskomfortu związanego z opaską u pacjentów świadomych.
Standardową metodą znieczulenia jest miejscowe znieczulenie śródskórne — 1% lidokaina z adrenaliną w stężeniu 1:100 000, podawana wyłącznie śródskórnie w miejsca planowanych nakłuć (0,1–0,2 ml na każde miejsce). Łączna objętość jest więc niewielka, co znacząco mniej obciąża pacjenta niż znieczulenie splotowe lub ogólne.
Adrenalina w obrębie palca pozostawała historycznie kontrowersyjna, jednak prace Lalonde'a i wsp. od lat 2000. ostatecznie potwierdziły bezpieczeństwo tego stosowania3. Niezbędna jest świadomość pacjenta i komunikacja śródoperacyjna — zachowana czuciowa wrażliwość na głęboką stymulację jest elementem bezpieczeństwa zabiegu, nie efektem ubocznym znieczulenia.
W szczególnych sytuacjach (pacjent z lękiem, bardzo wrażliwy, niewspółpracujący) możliwe jest uzupełnienie znieczulenia o premedykację doustną; znieczulenie ogólne pozostaje rzadko wskazane i niweczy część zalet metody (powrót do aktywności w dniu zabiegu, brak konieczności nadzoru anestezjologicznego).
5. Dostęp operacyjny
Aponeurotomia igłowa nie wykorzystuje otwartego dostępu operacyjnego — to jej fundamentalna cecha definicyjna. „Dostęp” sprowadza się do planowania siatki miejsc nakłuć wzdłuż przebiegu pasma.
Klasyczny schemat wprowadzony przez Lermusiaux w latach 70., przejęty przez chirurgów ręki (m.in. Fouchera ze Strasburga) i opisany w pracach Pessa 20121 oraz Therkelsena 20204, zakłada trzy do czterech poziomów nakłuć w obrębie patologicznego pasma:
- poziom 1 — proksymalnie, na poziomie linii zgięciowej dłoniowej proksymalnej lub tuż dystalnie,
- poziom 2 — w połowie dystansu między poziomami 1 i 3, na linii zgięciowej dłoniowej dalszej lub w jej sąsiedztwie,
- poziom 3 — dystalnie, na poziomie podstawy palca (linii zgięciowej palmodigitalnej),
- poziom 4 (opcjonalny) — w obrębie paliczka bliższego, wyłącznie w przypadkach, w których wykluczono klinicznie pasmo spiralne i istnieje istotny przykurcz palcowy.
Każdy poziom obejmuje co najmniej 3 punkty nakłuć rozlokowane wzdłuż szerokości pasma — pojedynczy punkt rzadko wystarcza do uzyskania kontrolowanego pęknięcia pasma podczas wyprostu manipulacyjnego.
Markowanie miejsc nakłuć wykonuje się przed znieczuleniem na podstawie palpacji pasma w pozycji wyprostowanej i zgiętej — zmiana napięcia pasma między tymi pozycjami pomaga w precyzyjnej lokalizacji jego brzegów.
6. Etapy kluczowe
-
1. Identyfikacja i markowanie pasma
Pasmo identyfikuje się palpacyjnie w pozycji pacjenta wygodnej do wyprostu palca. Standardowo wykonuje się palpację dwukrotnie — z palcem w wyproście biernym maksymalnym oraz w zgięciu — co pozwala na ocenę napięcia pasma oraz precyzyjne ustalenie jego brzegów.Markuje się skórę nad pasmem zaznaczając:- granice pasma w osi długiej (proksymalna i dystalna granica wyczuwalnego pasma),
- planowane miejsca nakłuć (3 poziomy w obrębie śródręcza i podstawy palca; ewentualny 4. w paliczku bliższym, jeśli wskazany).
Kluczowa decyzja kliniczna na tym etapie dotyczy obecności pasma spiralnego. Miękkie, kuliste wybrzuszenie w proksymalnej przestrzeni międzypalcowej, zwłaszcza przy zaawansowanym przykurczu PIP, jest klinicznym argumentem za konwersją do otwartej fasciektomii — niezależnie od wcześniejszej kwalifikacji pacjenta do aponeurotomii. -
2. Lokalne znieczulenie nasiękowe
Punktowe iniekcje 1% lidokainy z adrenaliną 1:100 000 w miejsca planowanych nakłuć: 0,1–0,2 ml na punkt, wyłącznie śródskórnie, do uzyskania bąbla skórnego — bez znieczulania tkanki podskórnej i samego pasma. Głębsze podanie znieczulenia zniosłoby parestezje, które ostrzegają przed zbliżeniem igły do nerwu palcowego.Po znieczuleniu testuje się reakcję pacjenta na drobny dotyk skóry (powinien być zniesiony lub istotnie zmniejszony) oraz na głęboką palpację (powinna być zachowana — pacjent czuje pasmo, ale nie odczuwa bólu drobnego dotyku). -
3. Sekwencyjna aponeurotomia igłowa
Stosuje się igłę 25G (długość 16–25 mm) lub 21G w zależności od głębokości pasma. Igłę wprowadza się prostopadle do skóry, w środkowej osi pasma, na głębokość pozwalającą na palpacyjne stwierdzenie kontaktu z patologiczną tkanką.Sekwencja interakcji z pasmem na każdym poziomie:- wprowadzenie igły do styku z pasmem (typowo 2–4 mm głębokość w obrębie śródręcza),
- wachlarzowy ruch końcówki igły poprzecznie do biegu pasma — niewielkie ruchy boczne ostrza w płaszczyźnie pasma, kierowane na kolejne włókna patologiczne,
- ocena oporu — opór ślizgowy z lokalnym kliknięciem typowo wskazuje na sekwencyjne przecinanie włókien pasma; opór ścięgnisty z bólem zlokalizowanym dłoniowo wskazuje na kontakt ze ścięgnem zginacza i wymaga wycofania igły,
- ciągłe pytanie pacjenta o obecność parestezji w palcu — parestezja w palcu = igła zbyt głęboko, bezpośredni kontakt z pęczkiem naczyniowo-nerwowym → natychmiastowe wycofanie igły i zmiana poziomu lub punktu,
- po osłabieniu pasma na danym poziomie — przejście do kolejnego poziomu.
Każdy poziom obejmuje typowo 3–5 punktów nakłuć w szerokości pasma. Nakłucia są niewielkie i nie wymagają zamykania. -
4. Manipulacyjny wyprost palca
Po sekwencyjnym osłabieniu pasma na wszystkich planowanych poziomach pacjent jest informowany o nadchodzącym manipulacyjnym wyproście. Wyprost wykonuje się kontrolowanym, stopniowym ruchem — operator stabilizuje rękę pacjenta w okolicy nadgarstka, drugą ręką prostuje palec, stopniowo zwiększając siłę.Charakterystyczne sensoryczne sygnały wyprostu udanego:- wyczuwalne, czasem słyszalne pęknięcie ze wskazaniem proprioceptywnego ustąpienia oporu,
- nagłe, znaczące zwiększenie zakresu wyprostu palca,
- ustąpienie palpacyjnie wyczuwalnego pasma w osi przykurczu.
W razie niewystarczającego osłabienia pasma — wyczuwalny jest dalszy opór, palec nie prostuje się w pełni — należy wrócić do etapu 3 i wykonać dodatkowe nakłucia na poziomie pozostałego pasma. Próba forsownego wyprostu przy niewystarczającej aponeurotomii prowadzi do najczęstszego powikłania metody — rozdarcia skóry pokrywającej. -
5. Opatrunek i protokół wczesnej mobilizacji
Po osiągnięciu satysfakcjonującego wyprostu palca:- na miejsca nakłuć aplikuje się drobne plastry samoprzylepne (mikropory) lub steri-stripy,
- ewentualne rozdarcia skóry pokrywa się jałowym opatrunkiem nieprzywierającym i pozostawia do gojenia wtórnego, bez szwów,
- brak unieruchomienia palca po zabiegu — to istotna cecha metody,
- pacjent rozpoczyna aktywne ćwiczenia wyprostu w dniu zabiegu lub następnego dnia.
Pacjent jest informowany o normalnym, oczekiwanym obrzęku oraz tkliwości miejsc nakłuć przez 7–14 dni. Powrót do lekkich czynności codziennych — w dniu zabiegu lub następnego dnia. Powrót do pracy biurowej — typowo 1–3 dni. Powrót do pracy fizycznej — typowo 7–14 dni.
7. Zamknięcie
Aponeurotomia igłowa nie wymaga formalnego zamknięcia rany — nakłucia są zbyt drobne, aby wymagały szwów, i goją się samoistnie w ciągu 24–72 godzin.
W przypadku rozdarcia skóry powstałego podczas manipulacyjnego wyprostu (etap 4) postępowanie zależy od jego rozmiaru:
- szczelina poniżej 5 mm — opatrunek nieprzywierający, gojenie w ciągu 7–10 dni,
- szczelina 5–15 mm — bez szwów; gojenie wtórne pod opatrunkiem nieprzywierającym, zwykle w ciągu 2–3 tygodni,
- szczelina powyżej 15 mm lub w obrębie strefy palmodigitalnej obciążonej mechanicznie — również bez szwów; gojenie wtórne pod opatrunkiem nieprzywierającym, z kontrolą rany u lekarza rodzinnego lub w poradni opatrunkowej chirurgii plastycznej.
Rozdarć nie zszywa się: gojenie wtórne (analogicznie do techniki McCasha w fasciektomii) jest postępowaniem z wyboru także przy większych rozdarciach w obrębie dłoni.
8. Postępowanie pooperacyjne
Standardowy protokół pooperacyjny po aponeurotomii igłowej:
- dzień 0–1: powrót do lekkich czynności codziennych w dniu zabiegu lub następnego dnia, leki przeciwbólowe doustne w razie potrzeby (zwykle paracetamol w pierwszych 24–48 godzinach),
- dzień 1–3: powrót do pracy biurowej; aktywne ćwiczenia wyprostu palca rozpoczęte od dnia zabiegu, kontynuowane regularnie kilka razy dziennie,
- dzień 3–14: stopniowy powrót do pełnej aktywności fizycznej; powrót do pracy fizycznej typowo w drugim tygodniu po zabiegu; rutynowa kontrola rany nie jest potrzebna (wyjątkiem jest rozdarcie skóry); pierwsza wizyta kontrolna po 6 tygodniach (pomiar goniometryczny jako punkt odniesienia dla oceny nawrotu),
- tydzień 2–8 (opcjonalnie): szyna nocna w pozycji wyprostnej palca dla utrwalenia korekcji — szczególnie u pacjentów z istotnym przykurczem przedoperacyjnym; brak istotnych dowodów na poprawę wyniku długoterminowego, lecz dopuszczalna jako opcja u zmotywowanych pacjentów.
Rehabilitacja po aponeurotomii igłowej nie wymaga sformalizowanego programu z fizjoterapeutą — w odróżnieniu od fasciektomii ograniczonej. Pacjent samodzielnie wykonuje proste ćwiczenia wyprostu i zgięcia palca kilka razy dziennie. W szczególnych przypadkach (niepełna korekcja, zaawansowany przykurcz przedoperacyjny) może być wskazana krótka konsultacja z fizjoterapeutą specjalizującym się w chirurgii ręki dla indywidualnego doboru ćwiczeń i ewentualnej szyny nocnej.
Pacjent powinien być poinformowany o oczekiwanej trajektorii nawrotu — w odróżnieniu od fasciektomii ograniczonej, aponeurotomia igłowa charakteryzuje się wysokim wskaźnikiem nawrotu w obserwacji wieloletniej. Powtarzalność zabiegu jest jego istotną zaletą; pacjent może być z góry zaplanowany na ewentualną reaponeurotomię w odstępach kilkuletnich, co stanowi częściową rekompensatę pierwotnego niższego trwania efektu.
9. Powikłania
Aponeurotomia igłowa charakteryzuje się istotnie niższym profilem powikłań śródoperacyjnych i wczesnych w porównaniu z fasciektomią ograniczoną, kosztem znacznie wyższego wskaźnika nawrotu w obserwacji odległej.
Powikłania śródoperacyjne i wczesne:
- rozdarcie skóry pokrywającej — 3–15% w zależności od stadium choroby i jakości skóry; najczęstsze powikłanie metody, zwykle drobne i gojące się samoistnie; w największej serii Pessa 20121 rozdarcia skóry obserwowano w 3,4% palców, w rejestrowym badaniu Therkelsena 20204 także na poziomie kilku procent,
- uszkodzenie nerwu palcowego — poniżej 1–2%, znacząco rzadsze niż w fasciektomii ograniczonej (3–5%); najczęściej w segmencie palcowym przy nierozpoznanym pasmie spiralnym,
- uszkodzenie tętnicy palcowej — sporadyczne (<1%); manifestuje się niedokrwieniem palca po zabiegu i wymaga rekonstrukcji mikrochirurgicznej,
- uszkodzenie ścięgna zginacza — bardzo rzadkie przy zachowaniu zasady komunikacji śródoperacyjnej z pacjentem (zachowanej wrażliwości na głęboką stymulację); historyczne raportowane jako pojedyncze przypadki w starszych seriach, w nowszych rejestrowych badaniach poniżej 0,1%4,
- krwiak okolicy zabiegu — sporadyczny, samoistnie wchłaniający się.
Powikłania późne:
- zakażenie miejsc nakłuć — bardzo rzadkie (<0,5%), zwykle powierzchowne i odpowiadające na antybiotykoterapię miejscową lub doustną,
- — sporadyczny, znacząco rzadszy niż po fasciektomii ograniczonej,
- niepełna korekcja przykurczu — częstsza w stawie międzypaliczkowym bliższym (PIP) niż w stawie śródręczno-paliczkowym (MCP) — bezpośrednio po zabiegu uzyskuje się 99% korekcji w MCP wobec 89% w PIP w największej serii Pessa1,
- nawrót przykurczu — najczęstsze powikłanie odległe i fundamentalne ograniczenie metody. Foucher 20035 raportował 58% nawrotu u pierwszych 100 pacjentów przy średniej obserwacji 3,2 roku. Pess 20121 w obserwacji powyżej 3 lat zachował 72% korekcji w MCP, lecz tylko 31% w PIP. Van Rijssen 20126 w 5-letnim RCT z surowszym progiem (TPED >30°) raportował 84,9% nawrotu wobec 20,9% po fasciektomii ograniczonej.
Profil bezpieczeństwa metody, w warunkach standaryzowanej techniki Lermusiaux, został potwierdzony w największym dotychczasowym rejestrowym badaniu Therkelsena 20204, obejmującym 3 331 leczonych palców u 2 257 pacjentów — istotne powikłania pozostały rzadkie.
10. Dowody i piśmiennictwo
Aponeurotomia igłowa przezskórna została wprowadzona przez francuskich reumatologów (Lermusiaux i Debeyre) w latach 70. XX wieku jako alternatywa otwartej fasciektomii dla pacjentów z dyskretnym pasmem dłoniowym i preferencją zabiegu ambulatoryjnego.
Kluczowe pozycje dowodowe:
- Foucher 20035 — duża seria chirurgiczna (211 pacjentów, 311 palców): 79% poprawy goniometrycznej w MCP, 65% w PIP; 58% nawrotu u pierwszych 100 pacjentów przy średniej obserwacji 3,2 roku.
- Pess 20121 — największa dotychczas seria (474 pacjentów, 1013 palców, obserwacja powyżej 3 lat): 99% korekcji bezpośredniej w MCP, 89% w PIP; w obserwacji odległej 72% zachowanej korekcji MCP wobec 31% w PIP. Wskaźnik rozdarć skóry 3,4%; bez istotnych urazów ścięgien i nerwów. Praca ta ustaliła fundamentalną asymetrię wyników między stawami MCP i PIP jako stały rys dowodowy metody.
- Therkelsen 20204 — rejestrowe badanie 3 331 leczonych palców u 2 257 pacjentów potwierdzające bezpieczeństwo standaryzowanej metody Lermusiaux w warunkach codziennej praktyki klinicznej.
- van Rijssen 2006/201267 — randomizowane badanie kontrolowane porównujące aponeurotomię igłową z fasciektomią ograniczoną; 111 pacjentów, 115 rąk, obserwacja 5-letnia. Wczesna obserwacja sześciotygodniowa wykazała równoważność goniometryczną przy wyższym komforcie pooperacyjnym po aponeurotomii. Pięcioletni nawrót zdefiniowany jako wzrost TPED powyżej 30° względem wartości pooperacyjnej wystąpił u 84,9% pacjentów po aponeurotomii wobec 20,9% po fasciektomii — pozostaje to najsilniejszym dowodem porównawczym dostępnym w piśmiennictwie.
Krajobraz reoperacji — istotny argument za metodą igłową w wybranych populacjach:
W kohorcie van Rijssena 26 z 45 pacjentów z nawrotem po aponeurotomii wybrało powtórną aponeurotomię zamiast konwersji do fasciektomii — żaden z dziewięciu pacjentów z nawrotem po fasciektomii nie wybrał ponownej fasciektomii. Powtarzalność zabiegu modyfikuje interpretację wyższego pierwotnego nawrotu — metoda proponuje serię niskoinwazyjnych interwencji rozłożonych w czasie, nie pojedyncze ostateczne rozwiązanie.
Aktualne wytyczne British Society for Surgery of the Hand (BSSH; grudzień 2023)8 uznają aponeurotomię igłową za metodę pierwszego wyboru u pacjentów z dystrybucją MCP-dominującą i niską diatezą. Polskie Towarzystwo Chirurgii Ręki (PTChR) oraz Polskie Towarzystwo Chirurgii Plastycznej, Rekonstrukcyjnej i Estetycznej (PTChPRiE) nie publikują (stan na maj 2026 r.) oficjalnych krajowych wytycznych dla choroby Dupuytrena.
Polska praktyka kliniczna — aponeurotomia igłowa jest wykonywana w polskich ośrodkach, częściej w sektorze prywatnym oraz w warunkach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS), z mniejszą widocznością w katalogu Jednorodnych Grup Pacjentów (JGP) niż fasciektomia ograniczona w warunkach hospitalizacji krótkoterminowej.
Dla pacjentów — informacje w przystępnym języku
Sekcja zwijana — uproszczone wyjaśnienie zabiegu, w neutralnym rejestrze instytucjonalnym.
Aponeurotomia igłowa przezskórna to małoinwazyjny zabieg ambulatoryjny stosowany w leczeniu choroby Dupuytrena. Polega na przecinaniu patologicznie zmienionego pasma rozcięgna dłoniowego cienką igłą wprowadzaną przez skórę dłoni — bez otwartej operacji i bez szwów. Cały zabieg trwa zwykle 20–40 minut i jest wykonywany w znieczuleniu miejscowym, podawanym punktowo w kilka miejsc nakłuć.
Po sekwencyjnym osłabieniu pasma kilkoma nakłuciami chirurg ostrożnym ruchem manipulacyjnym prostuje palec — pasmo pęka w osłabionych miejscach i palec odzyskuje pełniejszy zakres wyprostu. Na miejsca nakłuć nakleja się drobne plastry, nie zakłada się szyny ani opatrunku unieruchamiającego.
Powrót do codziennych czynności następuje w dniu zabiegu lub następnego dnia. Powrót do pracy biurowej — typowo w ciągu 1–3 dni; powrót do pracy fizycznej — w ciągu 1–2 tygodni. Aktywne ćwiczenia wyprostu palca rozpoczyna się od pierwszego dnia po zabiegu.
Główną zaletą metody jest jej małoinwazyjność, szybki powrót do aktywności i możliwość powtarzania zabiegu w razie nawrotu. Główną wadą jest wyższy odsetek nawrotów w obserwacji wieloletniej w porównaniu do fasciektomii ograniczonej. Pełne porównanie obu metod oraz informacje dla pacjentów dotyczące samej choroby Dupuytrena znajdują się w osobnym artykule pacjenckim.
Piśmiennictwo
- Pess GM, Pess RM, Pess RA. Results of needle aponeurotomy for Dupuytren contracture in over 1,000 fingers. J Hand Surg Am. 2012;37(4):651-656. PubMed DOI
- McFarlane RM. Patterns of the diseased fascia in the fingers in Dupuytren's contracture. Displacement of the neurovascular bundle. Plast Reconstr Surg. 1974;54(1):31-44. PubMed DOI
- Lalonde D, Bell M, Benoit P, Sparkes G, Denkler K, Chang P. A multicenter prospective study of 3,110 consecutive cases of elective epinephrine use in the fingers and hand. J Hand Surg Am. 2005;30(5):1061-1067. PubMed DOI
- Therkelsen LH, Skov ST, Laursen M, Lange J. Percutaneous needle fasciotomy in Dupuytren contracture: a register-based, observational cohort study on complications in 3,331 treated fingers in 2,257 patients. Acta Orthop. 2020;91(3):326-330. PubMed DOI
- Foucher G, Medina J, Navarro R. Percutaneous needle aponeurotomy: complications and results. J Hand Surg Br. 2003;28(5):427-431. PubMed DOI
- van Rijssen AL, ter Linden H, Werker PMN. Five-year results of a randomized clinical trial on treatment in Dupuytren's disease: percutaneous needle fasciotomy versus limited fasciectomy. Plast Reconstr Surg. 2012;129(2):469-477. PubMed DOI
- van Rijssen AL, Gerbrandy FSJ, Ter Linden H, Klip H, Werker PMN. A comparison of the direct outcomes of percutaneous needle fasciotomy and limited fasciectomy for Dupuytren's disease: a 6-week follow-up study. J Hand Surg Am. 2006;31(5):717-725. PubMed DOI
- British Society for Surgery of the Hand. Evidence-based information for best treatment (BEST): Dupuytren's disease. British Society for Surgery of the Hand. 2023.