Przeszczep tkanek złożonych unaczynniony (VCA)

VCA (vascularised composite allotransplantation) to alotransplantacja unaczynionego kompleksu tkanek różnego pochodzenia — skóry, tkanki podskórnej, mięśni, ścięgien, nerwów, kości, naczyń — pobrana w jednym bloku od dawcy zmarłego. Najczęściej cytowane wskazania: obustronna amputacja ręki bez możliwości replantacji, rozległe ubytki twarzy po urazie lub nowotworze (zniekształcenie nieosiągalne dla rekonstrukcji autologicznej). Kamienie milowe: pierwsza udana transplantacja ręki — Lyon 1998 (Dubernard); pierwsza częściowa transplantacja twarzy — Amiens 2005 (Devauchelle, Dubernard); pierwsza pełna twarz — Hiszpania 2010 (Barret). Polski wkład: Trzebnica 2006 (ręka, Jabłecki), Gliwice 2013 (pierwsza ratująca życie pełna twarz, Maciejewski), Gliwice 2014 (pierwsza kompozytowa transplantacja narządów szyi). Główne wyzwania: dożywotnia immunosupresja z jej powikłaniami, przewlekłe odrzucanie naczyniowo-skórne, etyczne pytanie o wymianę poważnego kalectwa (zazwyczaj niezagrażającego życiu) na ryzyko związane z immunosupresją.